Bạn đã hiểu đủ và đúng về nỗi sợ hãi của con?

bởi: Linh Phạm
 3 bình luận  0 love

Những thông tin dưới đây có thể sẽ hữu ích với bạn để bạn biết rằng hầu hết trẻ em ở những độ tuổi nhất định sẽ sợ hãi những điều đặc biệt nào đó. Hầu hết trẻ em đều bộc lộ ra những nỗi sợ hãi ở một giai đoạn nào đó. Những nỗi sợ hãi lo âu có thể theo bé suốt thời thơ ấu. Đó là điều hoàn toàn bình thường. Trẻ em cũng giống như người lớn, đôi khi tim đập thình thịch chỉ vì sợ một điều vô hình nào đó. Khi con bạn lớn lên và biết nhiều hơn về thế giới, bé sẽ thấy có rất nhiều điều khó hiểu và đáng sợ.

6

Khi nào nỗi sợ hãi hoặc lo lắng của trẻ là vấn đề quan trọng?

Sợ hãi là một phần rất bình thường khi các em bé lớn lên. Đó là một dấu hiệu cho thấy con của bạn đang bắt đầu hiểu về thế giới và cách thế giới đang hoạt động. Đồng nghĩa rằng bé đang cố gắng để hiểu ý nghĩa của mọi vật xung quanh. Sau thời gian và kinh nghiệm có được, trẻ em sẽ tự khám phá ra rằng những điều đáng sợ dường như không quá đáng sợ. Theo thời gian, bé cũng sẽ nhận ra rằng mình có một khả năng đáng kinh ngạc để đối phó với nỗi sợ hãi.

Nhưng những nỗi sợ hãi có thể gây ra rất nhiều phiền toái, không chỉ cho trẻ em và thanh thiếu niên có những nỗi sợ hãi, mà còn cho những người quan tâm đến bé như bố mẹ, người thân trong gia đình. Điều quan trọng bạn cần nhớ là những nỗi sợ hãi, lo âu nào ở các lứa tuổi nhất định là hoàn toàn bình thường và không hề có dấu hiệu bất thường.

Sự thật là, không có một khái niệm chuẩn về một nỗi sợ hãi bất thường, nhưng một số trẻ em và thanh thiếu niên sẽ có những nỗi sợ hãi dữ dội hơn và ẩn sâu bên trong. Ngay cả những nỗi sợ hãi có vẻ hơi kỳ quặc lúc đầu, sẽ có ý nghĩa theo cách nào đó về sau.

Ví dụ, một đứa trẻ không muốn bị tách ra khỏi bố mẹ có thể sẽ nghĩ cùng một điều người lớn chúng ta nghĩ về người thân. Giả sử như điều gì không may xảy ra với người thân của mình khi họ đi xa. Trẻ con cũng sẽ có nỗi sợ vô hình đó, rằng chúng bị tách ra khỏi bố mẹ hoặc bố mẹ tự nhiên… biến mất.

Một đứa trẻ sợ bóng bay có thể đã có lần thổi bóng bị vỡ, bé sợ hãi hoảng loạn khi bóng bay nổ. Với trẻ em, đó là một cảm giác khủng khiếp. Mặc dù ngừoi lớn chúng ta biết cảm giác sợ đó sẽ qua đi trong giây lát, nhưng đối với một đứa trẻ vẫn đang làm quen với thế giới, mối đe dọa của tiếng nổ bóng bay sẽ trở thành ám ảnh. Cảm giác đó đủ để dạy bé rằng quả bóng bay có thể là món đồ chơi vui nhọn, nhưng chúng tiềm ẩn nguy hiểm, có thể nổ và “dọa” bé bất cứ lúc nào.

Lo lắng ở trẻ thực sự là vấn đề đáng quan tâm khi nó ảnh hưởng đến cuộc sống và hành vi của trẻ. Điều này cũng tiềm ẩn nguy cơ gây ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của gia đình bạn như lúc ngủ, đi chơi, đi học… Nếu bé quá căng thẳng, sợ hãi kéo dài từ ngày này sang ngày khác thì đã đến lúc bố mẹ phải quan tâm đến bé và kéo mọi thứ trở lại nhịp sống bình thường.

Vậy làm sao bố mẹ và bé có thể thoát khỏi nỗi sợ hãi?

Nếu bạn có một đứa con mắc chứng lo lắng, bé có thể sẽ phát sinh rất nhiều lo sợ trong cuộc sống. Một lần nữa tôi nhắc lại, điều này có thể coi là bình thường và không có gì đáng ngại.  Những đứa trẻ bị lo lắng sẽ luôn luôn là những đứa trẻ nhạy cảm với những suy nghĩ sâu sắc và trái tim rộng mở. Bé sẽ suy nghĩ và cảm nhận sâu sắc, đó là một điều tuyệt vời đối với bố mẹ. Chúng ta không nên tìm mọi cách thay đổi cá tính của bé. Những gì chúng tôi muốn bạn làm là động viên, khuyến khích bé để bé bớt sợ hãi và suy nghĩ tích cực hơn.

Bạn không thể ngay lập tức giúp bé hoàn toàn  thoát khỏi tất cả các nỗi sợ hãi, nhưng bạn nên làm cho bé hiểu và “quản lý” được nỗi sợ hãi của mình. Là người lớn và chỗ dựa trong cuộc sống của bé, bố mẹ cũng là  những người yêu thương bé nhất vì vậy bạn có vị trí hoàn hảo để giúp bé bớt đi những nỗi sợ hãi và  dần dần trở nên dũng cảm hơn.

Trước hết, bạn và con cần biết rằng, những em bé khác cũng giống con. Các em bé đều đang trải qua cùng một trải nghiệm giống nhau.

NHỮNG NỖI SỢ HÃI THEO ĐỘ TUỔI 

Khi bạn tham khảo danh sách dưới đây, hãy quan tâm đến độ tuổi của con. Tuy nhiên con người là sinh vật phức tạp nhất, không có một mô tuýp các em bé giống hệt nhau. Danh sách này chỉ mang tính chất tham khảo với những nỗi sợ hãi phổ biến của các em bé theo lứa tuổi. Trong thời thơ ấu, các em bé thường có những nỗi sợ hãi nhất định ở thời điểm nào đó. Song không có quy tắc chung nào, nỗi sợ hãi này có thể  xuất hiện sớm hơn hoặc muộn hơn ở bất kỳ em bé nào.

  • Trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi (0-2 tuổi)

– Những âm thanh ồn ào và bất cứ thứ gì có thể làm ảnh hưởng đến thính giác của bé như: âm thanh gió bão, máy hút bụi, máy xay sinh tố, máy sấy tóc, bong bóng vỡ, còi báo hiệu, xả nước tắm, những chuyển động đột ngột hoặc khi bị bố mẹ đặt nằm quá nhanh.

Tại sao bé lại sợ những điều này? Khi trẻ sơ sinh được sinh ra, hệ thống thần kinh của chúng là các phiên bản của em bé. Khi có quá nhiều thông tin đến với bé thông qua cảm giác, chẳng hạn như tiếng ồn lớn hoặc bị đặt xuống quá nhanh (điều này có thể làm cho bé cảm thấy mình đang rơi xuống). Những tác động này quá nhanh và quá nhiều để hệ thần kinh non nớt của bé kịp xử lý.

– Bị cách ly với bố mẹ: Khoảng 8-10 tháng, trẻ sơ sinh nhận thức được lúc bố mẹ biến mất, không còn ở ngay gần bé. Khi còn nhỏ, bé nhận ra bố mẹ đi khỏi khi bạn ra khỏi tầm nhìn của bé, tuy nhiên phản ứng sợ hãi không rõ ràng. Từ khoảng 8 tháng, trẻ sẽ bắt đầu nhận ra rằng khi bố mẹ rời khỏi căn phòng của gia đình hoặc bé không thể thấy bạn ở đâu đó quanh đây. Đây có thể là sự khởi đầu cho nỗi lo sợ của bé khi bị tách ra khỏi bố mẹ. Bé lo sợ, khóc đến khi nào bố mẹ quay lại.  Trong khoảng 1 đến 2 tuổi, bé bắt đầu hiểu sự gắn kết, tình yêu và sự bảo vệ của bố mẹ đối với bé quan trọng như thế nào.

– Người lạ mặt: Trẻ cảm nhận rõ ràng về người lạ khác với bố mẹ vào khoảng bé 6 đến 8 tháng. Trên thực tế, đây là một thay đổi tốt, bố mẹ nên mừng vì bé đã nhận ra sự khác biệt giữ khuôn mặt quen thuộc (bố, mẹ, người thân) với những người lạ chưa hoặc ít khi nhìn thấy. Ở độ tuổi này, trẻ sơ sinh bắt đầu có mối quan hệ gần gũi và những biểu hiện yêu thương với những người trực tiếp chăm sóc chúng. Trẻ sẽ biết sự khác biệt giữa bố, mẹ, người thân với “phần còn lại” của thế giới. Trẻ nhận biết bằng âm thanh giọng nói, mùi cơ thể nhiều hơn là gương mặt của người thân. Đối với nhiều em bé, người lạ mặt đáng sợ có thể là bất cứ ai ngoài người thân ít gần gũi bé. Bé cũng trở nên nhạy cảm hơn trong không gian cá nhân của mình như phòng riêng, phòng khách của gia đình, người lạ mặt nào xuất hiện trong không gian này cũng khiên bé sợ hãi. Khi bố mẹ đưa bé ra ngoài không gian quen thuộc và gặp những người lạ bé cũng sẽ sợ hãi bất kỳ ai.

Ở độ tuổi này, bé cũng thường xuyên lo lắng khi bị tách ra khỏi bố mẹ. Bố mẹ muốn rời con để làm công việc cá nhân cũng rất khó khăn. Để bé yên tâm, bạn nên tìm người trông coi có thể yêu thương, nhẹ nhàng với bé trong lúc bố mẹ tạm xa con.

– Người/nhân vật trong trang phục lạ: Ông già Noel ghé thăm vào dịp giáng sinh, người đóng vai chú gấu nhồi bông ở siêu thị… bất cứ người/nhân vật “lạ” khác với mọi người bình thường xuất hiện cũng là nguyên nhân khiến bé sợ hãi. Vào dịp giáng sinh, bố mẹ thường mang đến niềm vui cho bé bằng cách nhờ người đóng vai ông già Noel đến tặng quà. Đã có không ít em bé khóc thét khi nhìn thấy ông già Noel hay được ông già có bộ râu trắng bế trên tay. Những nhân vật lần đầu xuất hiện trước mắt sẽ mang đến cho bé cảm giác lạ lẫm, không an tâm.

– Bất cứ thứ gì nằm ngoài tầm kiểm soát của trẻ như một chú chó chạy loăng quăng trong nhà, tiếng xả nước nhà vệ sinh, tiếng sấm sét.

Khoảng 1 tuổi, trẻ sẽ bắt đầu bước vào giai đoạn tập đi. Lúc này bé được thử nghiệm sự độc lập, không có bố mẹ bế hay dìu. Bé có thể tự di chuyển một quãng ngắn để lấy đồ chơi hoặc thức ăn. Khi nhu cầu ngày càng tăng, bé sẽ di chuyển nhiều hơn và biết cách kiểm soát mọi thứ xung quanh tốt hơn. Tuy nhiên, bé cũng có thể sợ hãi bất cứ thứ gì khách quan xảy ra, có vẻ đáng sợ mà bé không thể kiểm soát được.

  • Trẻ mẫu giáo (3-4 tuổi)

– Tiếng sét, tiếng ồn lớn như bong bóng nổ, pháo hoa, chó sủa to, tiếng động của tàu hỏa và bất cứ âm thanh gì khác không có lý do đều khiến trẻ sợ hãi.

Ở lứa tuổi này, cùng với sự phát triển não bộ, khả năng tưởng tượng về những điều xấu có thể xảy ra với trẻ hoặc người khác tăng lên. Những liên tưởng của trẻ trở nên sinh động hơn với những con quái vật xuất hiện cũng như những thứ đáng sợ khác. Trẻ có thể sợ mọi tiếng động mạnh và cần được bố mẹ trấn an khi lo lắng.

 – Bất cứ điều gì không thường xuyên xuất hiện ví dụ người thân với bộ râu mới, ông/bà với mái tóc bạc màu.

Ở độ tuổi này trẻ đã không còn cảm giác quá sợ hãi người lạ. Tuy nhiên, bé vẫn thấy bất an khi mọi thứ thay đổi bất ngờ. Những thứ quen thuộc sẽ khiến bé cảm thấy hạnh phúc hơn và thoải mái hơn. Ngay cả người quen cũng nên có thời gian để bé thích nghi với thay đổi của họ.

– Những tiếng ồn đáng sợ, trang phục Halloween, bóng ma, phù thủy, những con quái vật sống dưới giường, kẻ trộm đột nhập vào nhà, những con quái vật sống dưới gầm giường và kết nối với nhau – và bất cứ thứ gì trẻ có thể tưởng tượng ra.

Cùng với sự phát triển não bộ, khả năng tưởng tượng về những điều xấu có thể xảy ra với trẻ hoặc người khác tăng lên ở lứa tuổi này. Những giấc mơ của trẻ trở nên sinh động hơn với những con quái vật xuất hiện cũng như những thứ đáng sợ khác. Trẻ có thể sợ con vật, mặt nạ, bóng tối, và cần được trấn an khi lo lắng giữa đêm khuya. Trẻ ở độ tuổi này cần được bố mẹ giải thích cho những nỗi sợ hãi, không nên dọa trẻ về quái vật, ông ba bị hay một nhân vật đáng sợ nào đó khi trẻ chậm ăn hay quấy khóc.

– Những điều trẻ nhìn thấy trên truyền hình hoặc trong sách như mụ phù thủy, quái vật, cướp biển, cảnh chết chóc…có thể gây ra những trí tưởng tượng sống động của trẻ và sinh ra như những giấc mơ đáng sợ. Điều này có thể mang lại cho bé nỗi sợ bóng tối hoặc là cô đơn vào ban đêm.

Ở lứa tuổi này, trẻ em có khả năng ghi nhớ những gì nhìn thấy, nghe thấy để tưởng tượng một câu chuyện không thực tế. Nếu bé nghe một câu chuyện về một tên cướp biển trước khi đi ngủ, bé có thể tưởng tượng cướp biển đang chờ đợi dưới giường của bé và sẵn sàng gây rắc rối. Một câu chuyện có kết thúc hạnh phúc, không có cướp biển có thể giúp mang lại hạnh phúc bé trong giấc ngủ.

– Những người mặc trang phục kỳ lạ như Santa, Thỏ Phục Sinh, truyện kể hoặc nhân vật hoạt hình.

Ở lứa tuổi này, những người lớn trong trang phục kỳ lại khiến bé không thấy họ đáng yêu hơn những ngày thường. Nếu ông già Noel đột nhiên xuất hiện và không nói gì, bé sẽ rất sợ hãi. Hãy làm quen với trẻ bằng cách nói chuyện.

– Bị cách ly với bố mẹ hoặc tránh xa những người thân hoặc vật nuôi mà trẻ yêu thích. Trẻ có thể lo lắng rằng điều gì đó sẽ xảy ra với người thân, con vật hoặc món đồ chơi mà bé  yêu thích khi bé bị tách ra khỏi những điều vốn thân thuộc.

 – Buổi tối và việc phải tự đi ngủ vào ban đêm, đặc biệt nếu trẻ nghe thấy tiếng động lạ hoặc nhìn thấy ánh sáng hoặc bóng đen trên tường khi đi ngủ.

Ở độ tuổi này bé đã biết nhận thức và sợ hãi với bóng tối. Chúng có thể tưởng tượng và sợ hãi những con ma, phù thủy hoặc trở thành nhân vật siêu nhiên. Sấm chớp và những vệt sáng xuất hiện khi đèn đã tắt hết cũng có thể khiến trẻ sợ hãi. Ngủ hoặc ở một mình cũng khiến trẻ sợ hãi ở độ tuổi này.

  • Trẻ 5-6 tuổi

– Bị cách ly với bố mẹ: Ở lứa tuổi này, trẻ em có thể phản ứng mạnh mẽ với việc bị tách khỏi cha mẹ của mình. Điều này đến khi bé bắt đầu nhìn thấy bố mẹ ra bên ngoài và nhận ra rằng những điều xấu có thể xảy ra với những người trẻ yêu thương. Bé cũng ngại đến trường học, đi ra ngoài mà không có bố mẹ đi cùng. Bé cảm thấy an toàn hơn khi có bố mẹ ở bên.

– Ma quỷ, quái vật và phù thủy – và bất cứ thứ gì khác mà chúng ta có thể tưởng tượng được. Trí tưởng tượng của bé ở giai đoạn này rất tốt nhưng bé chưa thể phân biệt được đâu là thật, đâu là tưởng tượng bởi vậy sự sợ hãi sẽ càng nhiều hơn khi còn nhỏ.

– Bóng tối, tiếng ồn, tự đi ngủ ban đêm, bị lạc, bị ốm.

Bị bỏ lại một mình và lạc giữa đám đông là nỗi sợ lớn nhất ở trẻ độ tuổi này, thậm chí ngay cả khi trẻ tự chơi một mình được.. Chúng có thể vẫn đấu tranh với nỗi sợ với bóng tối, như là một phần trong sự phát triển của chúng để trở thành một người độc lập.

–  Những cơn ác mộng và những giấc mơ xấu.

Lúc này trẻ chưa phân định được sự khác biệt giữa tưởng tượng và thực tế vì vậy những giấc mơ xấu có thể khiến trẻ cho rằng đó là sự thật và hết sức sợ hãi.

– Đám cháy, gió, sấm sét, sét đánh – bất cứ thứ gì dường như đến từ hư không.

Trẻ vẫn đang cố gắng nắm bắt nguyên nhân và hiệu quả những sự việc xảy ra ngoài tầm kiểm soát. Bé rất tò mò và cố tự lý giải cho những hiện tượng trên. Vì chưa thể lý giải bằng các chứng cứ khoa học nên bé càng sợ hãi nhiều hơn.

  •  Trẻ từ 7 đến 11 tuổi

– Phù thủy, bóng ma, bóng tối trên tường vào ban đêm.

Mặc dù đã hiểu rõ hơn về thế giới nhưng ở độ tuổi này, trẻ vẫn có trí tưởng tượng phong phù và có thể nghĩ ra những viễn cảnh nguy hiểm sẽ xảy đến với mình.

– Ở nhà một mình.

Đây là lý do tại sao: Họ vẫn đang học cách tin tưởng vào thế giới và khả năng của mình để đối phó với những khoảng thời gian ngắn một mình, mà không có bạn. Ở nhà một mình có thể là thú vị, đáng sợ hoặc cả hai – thì có những tưởng tượng về họ mà có thể vẫn phục kích họ vào những lúc.

– Biến cố nào đó xảy ra với bản thân, người thân hoặc vật nuôi mà trẻ yêu quý.

Đến độ tuổi này, trẻ bắt đầu hiểu rằng cái chết có ảnh hưởng đến mọi người/vật như thế nào. Cái chết là sự rời xa vĩnh viễn. Vì vậy trẻ bắt đầu lo lắng về những biến cố, nguy hiểm sẽ xảy ra với những người/vật nuôi mà trẻ gắn bó, yêu mến.

– Bị từ chối, đánh giá không hay bởi bạn bè hoặc người xung quanh

Điều này có thể xuất hiện ở bất kỳ độ tuổi nào nhưng đến độ tuổi này trẻ ý thức rõ ràng hơn, thấy không thích hoặc sợ hãi, lo lắng nhiều hơn. Điều này ngày càng tăng lên khi trẻ bước vào giai đoạn dậy thì, tuổi vị thành niên.

  • Thanh thiếu niên (Trên 12 tuổi)

– Bạn bè của bạn nghĩ gì về mình.

Một trong những mục tiêu phát triển của con người ở độ tuổi thanh thiếu niên là cách hòa nhập với cộng đồng. Khi hòa nhập với cộng đồng, những đứa trẻ đang lớn sẽ bắt đầu lo lắng người khác nghĩ gì về mình. Chúng cũng tách dần khỏi bố mẹ, sống độc lập hơn. Đôi khi, những gì bạn bè của chúng nghĩ sẽ có một tầm quan trọng hơn đánh giá của bố mẹ và những đứa trẻ có xu hướng tìm tới một người bạn hơn là người thân trong gia đình.

Tuy nhiên, chúng vẫn luôn yêu bố mẹ (mặc dù chúng ít thể hiện ra bên ngoài so với khi còn nhỏ). Điều này không có gì đáng lo ngại. Tất cả chúng ta đều lớn lên và độc lập hơn, chúng ta cần những mối quan hệ khác ngoài người thân trong gia đình.

– Bản thân hoặc người mà trẻ quan tâm bị thương, bị bệnh hoặc qua đời.

Đây là lứa tuổi đá hoàn toàn có ý thức rằng tai nạn, ốm đau, bệnh tật có thể xảy ra bất cứ lúc nào và đến bất cứ lúc nào. Với những đứa trẻ đã được chứng kiến sự cố không may này sẽ cảm thấy sợ hãi hơn rất nhiều lần những bạn cùng trang lứa. Sự sợ hãi đôi khi bộc lộ ra bên ngoài như nói lắp, gồng cứng người…  nếu chúng nghe thấy có người xung quanh bị bệnh hoặc bị thương.

Trong thời kỳ thiếu niên, những đứa trẻ sẽ đặc biệt nhạy cảm với những rủi ro có thể xảy ra. Đây là điều hết sức bình thường trong quá trình trưởng thành của con người. Điều quan trọng là giữ cho nỗi sợ hãi của chúng ở mức độ ổn định, cũng như thúc đẩy trẻ học tính dũng cảm, học hỏi những điều mới mẻ, và tìm ra cách đảm bảo an toàn cho người thân cũng như bản thân trước rủi ro.

– Áp lực học tập:

Trẻ ở giai đoạn này có thể trải qua những nỗi lo lắng liên quan đến việc học ở trường bao gồm những nỗi sợ về các bài kiểm tra và kỳ thi. Trẻ chú ý đến diện mạo bên ngoài của mình cũng như đến cái chết, hay sự đau đớn. Trẻ trở nên độc lập và có các kỹ năng xã hội hơn, trẻ xem xét và so sánh sự khác biệt của mình với người khác – những điều có thể gây nên sự lo lắng cho chúng. Giai đoạn này bố mẹ cần lưu ý rằng trẻ rất dễ bị ảnh hưởng, bị tác động bởi những người bạn, nhiều nỗi sợ chúng ở tuổi này được chúng kể lại cho bạn của chúng, những người hiểu chúng.

– Những người lạ mặt vào phòng của trẻ vào ban đêm, chiến tranh, khủng bố, bị bắt cóc, thiên tai – và bất kỳ điều đáng sợ nào khác mà chúng có thể nghe được trong các tin tức.

Đến tuổi này, trẻ nhận ra rằng những điều xấu xảy ra đôi khi không báo trước, không hiểu được và bản thân không có cách nào phòng ngừa. Với sự gia tăng của các phương tiện truyền thông xã hội, trẻ thường có xu hướng nghe tin xấu thường xuyên hơn và tin rằng nguy cơ xảy ra với chúng là có thật.

– Sự đánh giá của bố mẹ

Ở tuổi vị thành niên, nhiều đứa trẻ cảm thấy không yêu quý bố mẹ, người thân như trước vì họ quá khắt khe với chúng. Chúng sợ làm bố mẹ thất vọng và luôn mang nỗi lo lắng phải trở thành niềm tự hào của bố mẹ, phải có vị thế ngang bằng bố mẹ trong tương lai. Đó cũng là áp lực của trẻ.

– Sợ bị cô lập

Được kết nối với bạn bè trở thành một phần quan trọng trong cuộc sống của trẻ ở tuổi vị thành niên. Lúc này chúng giống như những động có vú sống theo bầy đàn trong tự nhiên và sợ bị loại trừ khỏi đồng loại, có nghĩa là cái chết gần như chắc chắn. Đối với thanh thiếu niên, bị bạn bè cô lập cũng không khác cái chết là mấy. Trẻ cảm thấy an toàn khi biết rằng mình vẫn được kết nối với bạn bè.

Vậy cha mẹ phải làm gì để đối phó với nỗi sợ hãi ở trẻ?

Đối với trẻ sơ sinh:

– Chơi trò chơi ú òa để bé hiểu rằng, không nhìn thấy mặt bố mẹ nhưng bố mẹ vẫn ở đó. Bố mẹ có thể xuất hiện ngay sau khi biến mất.

– Dạy bé rằng việc tạm xa bố mẹ là tạm thời, nhưng hãy nhẹ nhàng.

Hãy thử rời khỏi phòng trong thời gian ngắn để bé có thể biết rằng bạn sẽ luôn luôn quay trở lại. Bắt đầu với khoảng thời gian một phút, sau đó, khi con bạn đã sẵn sàng, hãy tăng dần thời gian tách ra khỏi bé lâi hơn. Khi bạn muốn người khác chăm sóc bé, bắt đầu với những người họ hàng quen thuộc trong một thời gian ngắn, sau đó mới chuyển đến người lạ, người giúp việc.

– Luôn luôn nói lời tạm biệt.

Nói lời tạm biệt là điều quan trọng nhất để làm khi bạn tạm rời xa bé. Nhiều cha mẹ dùng cách trốn con, rời đi lúc con không để ý hoặc dùng các thứ khác làm phân tâm để lẻn đi. Cách làm này có thể khiến việc rời đi dễ dàng hơn nhưng sẽ dẫn đến nguy cơ con của bạn bị sốc khi thấy bạn không có ở đó. Điều này có thể làm tăng nỗi sợ hãi của con lên gấp nhiều lần rằng bạn sẽ biến mất bất ngờ và con cũng mất đi sự tin tưởng với bố mẹ. Hãy hôn tạm biệt con, nói với con rằng bạn đi đâu đó và sẽ quay lại sớm. Con sẽ dần hiểu và quen với việc này.

 Đối với trẻ em và thanh thiếu niên:

 – Dạy con những thông tin cơ bản: Mặc dù trẻ em ở lứa tuổi này đang nhận thức được môi trường của chúng, nhưng chúng không hiểu tất cả những điều căn bản đó. Trẻ có thể sợ bất kỳ điều gì vì vậy hãy nói cho chúng hiểu. Bất kỳ lúc nào trẻ tỏ ra sợ hãi, bố mẹ hãy hỏi han, lắng nghe và giải thích cho con tất cả các thông tin con cần để không sợ hãi vô lý.

Tuy nhiên, không nên nói quá nhiều và có khó hiểu vì bé  có thể chưa tiếp thu được. Nên nói dễ hiểu, đi kèm với thái độ yêu thương. Hãy đồng hành cùng con tránh những nỗi sợ hãi.

– Kết nối với con: Khi trẻ lo lắng, thì nơi hỗ trợ trẻ tốt nhất đến từ những người thân của chúng. Lắng nghe những lo lắng của trẻ, thừa nhận cảm xúc của trẻ và ngồi cạnh trẻ có thể giúp trẻ giảm bớt nỗi sợ hãi. Ngồi cạnh trẻ nghĩa là lắng nghe đến cùng với sự tập trung cao độ, phản hồi lại những gì bạn nghe được, thay vì cố giải quyết vấn đề hoặc phủ nhận những gì trẻ nói. Nếu sự sợ hãi và lo lắng của trẻ cứ dai dẳng và lặp đi lặp lại, hãy cùng trẻ giải quyết nỗi sợ một cách hợp lý.

– Chơi với con: Trẻ có thể giật mình hoặc tỏ ra sợ hãi. Làm quen và chơi với nỗi sợ sẽ giúp trẻ phân tác nỗi sợ của mình. Khi trẻ chơi, não bộ tích hợp các tín hiệu, trẻ tập trung chơi, từ đó sự sợ hãi sẽ ít có khả năng chiếm quyền điều khiển hệ thống cảm xúc của trẻ. Có thể cho trẻ chơi những trò chơi truyền thống như trốn tìm, ú òa, trò chơi tập thể có đề cập đến rủi ro và nỗi sợ.

– Cẩn thận để không phản ứng thái quá: Đừng phản ứng thái quá khi con tỏ ra sợ hãi như ôm chặt lấy con, hét lên, nghiến răng… Những hành động này của bố mẹ càng khiến bé căng thẳng hơn. Hãy nhẹ nhàng ôm con, từ từ giải thích cho con hiểu mọi thứ không đáng sợ như bé nghĩ.

– Đừng lảng tránh: Không nên dạy bé lảng tránh những thứ khiến bé sợ hãi. Hãy để bé từ từ làm quen với bóng tối, bóng bay hay bất cứ thứ gì bé ám ảnh và dần dần giải thích cho bé hiểu. Nếu lảng tránh, có thể ngay lúc đó bé sẽ quên đi nhưng về lâu dài đó vẫn là nỗi ám ảnh cực độ với bé.

 – Để trẻ khám phá nỗi sợ hãi một cách an toàn: Hãy giới thiệu cho con về thế giới xung quanh và khẳng định không có gì đáng sợ như con nghĩ. Nếu bé sợ tiếng máy hút bụi hãy để bé làm quen từ từ với âm thanh này. Nếu bé sợ chó, hãy nói về những chú chó đáng yêu, thông minh qua sách, truyện hay những bộ phim hoạt hình.

– Đừng quá bao bọc: Nếu con của bạn đã có một sự sợ hãi thực sự hoặc đau lòng, không có gì tốt hơn một cái ôm đểtrấn an và ổn định mặt tinh thần cho bé. Nhưng cũng không nên quá bao bọc bé. Quá bao bọc bé sẽ lấy đi  cơ hội để phát triển sự tự tin, lòng dũng cảm và khả năng tự vượt qua nỗi lo sợ của bé. Hãy trấn an bé, làm bé yên tâm khi sợ hãi nhưng cũng để bé tự vượt qua một cách dần dần.

–  Hiểu được những dấu hiệu cơ thể của trẻ khi sợ hãi: Sợ hãi có thể thể hiện bằng những thay đổi thể chất. Trẻ em khi sợ hãi có thể có những biểu hiện như bàn tay run rẩy, nắm chặt tay, cắn móng tay. Khi nhìn thấy những phản ứng này, cha mẹ nên quan tâm và xoa dịu trẻ.

– Đồ chơi hoặc những vật quen thuộc: Khi con bạn sợ hãi, hãy đem đến cho bé Đồ chơi hoặc những vật quen thuộc. Nếu bé đi chơi xa, mang theo một món đồ chơi quen thuộc sẽ giúp bé bình tĩnh hơn. Nếu ngủ ở một nơi xa lạ, chiếc chăn thường đắp ở nhà hoặc chiếc gối bé yêu thích sẽ cho con cảm giác an toàn hơn hẳn.

– Kiểm soát những gì trẻ đọc, nghe và xem trên các phương tiện truyền thông: Luôn chú ý tới những cuốn sách con đọc, truyện con nghe và những gì con xem trên tivi để tránh trường hợp bé nhìn và ghi nhớ những hình ảnh, câu chuyện đáng sợ. Ngay khi cha mẹ xem tivi cũng nên ý thức bé có xem cùng không, nội dung có phù hợp với lứa tuổi của bé không. Không quá khắt khe nhưng bố mẹ nên nhớ, bé còn nhỏ và rất nhạy cảm với những gì nghe thấy, nhìn thấy.

– Nói về nỗi sợ hãi: Hãy lựa chọn thời điểm thích hợp để cùng nói về nỗi sợ hãi của trẻ. Khi được cha mẹ lắng nghe và tâm sự bé sẽ cảm thấy yên tâm hơn. Đôi khi trẻ có những nỗi sợ hãi rất mơ hồ nhưng cha mẹ nên lắng nghe và cảm thông. Hơn bao giờ hết, con rất cần sự che chở của bố mẹ và người lớn trong nhà.

– Dạy bé về lòng can đảm: Trẻ dưới 5 tuổi không có khả năng biểu hiện sự can đảm vì bé chưa đủ lơn. Nhưng hơn 6 tuổi, bé trẻ rất muốn thể hiện bản thân và thể hiện lòng dũng cảm.  Khi bị nỗi sợ áp đảo, trẻ có thể trở nên bực bội, chống đối lại người lớn. Khi đó, bố mẹ hãy bình tĩnh để bé nguôi ngoai và sau đó nói với bé về sự can đảm.

Và cuối cùng …

Nỗi sợ hãi luôn xuất hiện ở mọi nơi, mọi lúc với bé và gây phiền hà cho người lớn. Nhưng nỗi sợ hãi chứng tỏ con bạn đang lớn lên mỗi ngày, có ý thức hơn theo đúng lộ trình đứa trẻ nào cũng trải qua.  Thế giới có thể là một nơi khó hiểu – thậm chí cả người lớn. Vì vậy dù nỗi sợ hãi của trẻ nhỏ có phiền phức đến đâu, có vớ vẩn thế nào (như sợ nhện, sợ kiến…) bố mẹ vẫn cần đồng hành cùng con vượt qua sợ hãi.

Sợ hãi là bằng chứng cho thấy con của bạn đang học hỏi nhiều hơn về thế giới, làm sắc nét trí tuệ, mở rộng ý thức về thế giới và ý nghĩa của chúng với thế giới. Thông qua đó, trẻ học hỏi về khả năng của mình để đối phó với sợ hãi. Khi trẻ trải nghiệm nhiều hơn thế giới, trẻ sẽ tự khám phá ra rằng những điều trông có vẻ đáng sợ không phải là quá đáng sợ, và với thời gian, sự hiểu biết và lòng dũng cảm, trẻ có thể tự vượt qua nỗi sợ đó.

 Nguồn: https://www.raisedhappy.co



Bình luận

0 bình luận
Video mới nhất
Tìm hiểu cách chăm sóc sức khỏe, bí quyết dạy con ngoan để trẻ tiểu học phát triển khỏe mạnh, hạnh phúc, tích cực, toàn diện về thể chất, tâm lý và trí tuệ.

Blog mới nhất

Bạn có nội dung cần chia sẻ?      Viết blog