Đặc sắc lễ hội Tết nhảy của đồng bào Dao Đỏ ở Sa Pa

bởi: marry living
 0 love

Du lịch Sapa không thể bỏ qua không gian văn hóa lễ hội truyền thống lâu đời của các dân tộc thiểu số. Hãy cùng chúng tôi đến với lễ hội Tết nhảy – một trong những lễ hội quan trọng của đồng bào Dao Đỏ ở Sa Pa

Lễ hội Tết nhảy là đặc sắc của người Dao Đỏ du khách đừng bỏ qua khi du lịch Sapa. Lễ hội được tổ chức vào ngày mùng 1 hoặc mùng 2 Tết Âm lịch và kéo dài trong khoảng 5 giờ từ cuối giờ Thìn đến hết giờ Dậu với nhiều loại hình nghệ thuât dân gian đặc sắc nhằm cầu mong “Người yên vật thịnh”, thể hiện tinh thần “Uống nước nhớ nguồn”.

Lễ hội Tết nhảy có nhiều hoạt động tế lễ

Các hoạt động tế lễ trong lễ hội Tết nhảy rất đa dạng và đặc sắc với nhiều điệu nhảy mang đậm nét văn hóa dân tộc. Trước Tết là dịp để các nam thanh niên ôn luyện các điệu nhảy múa, các thiếu nữ lo nhuộm chàm, thuê áo mới.

Tùy theo từng dòng họ, Tết nhảy có thể tổ chức vào ngày mùng 1 hoặc mùng 2 Tết. Khi tổ chức, cả dòng họ tập trung tại nhà trưởng họ, nam giới sẽ phụ lễ, tham gia nhảy đông, còn gọi là “Sài cỏ” (người mới tập nhảy), những người còn lại thì phụ bếp, giúp việc.

Mở đầu lễ hội là lễ trình báo Tổ tiên

Bàn thờ Tổ tiên thường được đặt ở gian giữa nhà hướng về bếp chính và được trang trí hoa văn rực rỡ. Cửa bàn thờ được dán tranh cắt giấy hình mào gà trống và Tam thanh.

Nóc bàn thờ nổi bật lên hoa văn mặt trời đỏ rực. Hai bên bàn thờ đều dán câu đối lên giấy hồng với nội dung cầu mong “Người yên vật thịnh”, “Uống nước nhớ nguồn”.

Lễ hội Tết nhảy

Du lịch Sapa vào đầu xuân, bạn nên đến các bản người Dao để được tham gia lễ hội thú vị này

Khấn trình với tổ tiên

Đứng trước bàn thờ Tổ tiên, thầy cúng sẽ điều khiển và hướng dẫn các “Sài cỏ” vừa nhảy vừa đọc bài khấn trình thưa với Tổ tiên dòng họ. Thầy mo rúc tù và thầy cúng sẽ ra giữa sân mời các chư thần xuống dự lễ bằng cách dùng chiếc sừng trâu hướng về bốn phương tám hướng và rúc 3 hồi tù, một số “Sài cỏ” hú lên một hồi rồi lao vào bếp lửa tắm than.

Nghi thức tắm than

Tắm than nhằm mục đích làm con người “trong sạch” để đón rước Tổ tiên về ăn Tết. Dù nhảy trên than đỏ nhưng thần kì là không một ai trong số họ bị bỏng rát.

Nhảy trên than đỏ luôn là hoạt động làm khách du lịch Sapa ngạc nhiên và thích thú

Du khách ngắm no mát những điệu múa truyền thống

Sau lễ trình báo Tổ tiên, thầy cúng sẽ điều khiển và hướng dẫn một tốp “Sài cỏ” cùng nhảy 14 điệu nhảy dẫn đường để đón Tổ tiên về ăn Tết. Lễ hội Sa Pa tiếp tục diễn ra với nhiều điệu nhảy như “Plây Thiên Tả Vàng” đón các vị thần trên thượng giới về dự lễ, điệu nhảy chào bố mẹ đã khuất, điệu nhảy chào sư phụ, điệu nhảy mời tiên nữ xuống dự lễ, các điệu nhảy mở đường, xua đuổi tà ma…

Mỗi điệu nhảy đều độc đáo và mang tính hình tượng cao. Ngoài ra, người ta còn hát những điệu hát gian dân về công lao của Tổ tiên, về sự tích dòng họ và các hoạt động cộng đồng như cấy trồng, dệt vải, săn bắn…

Những điệu múa truyền thống được biểu diễn trong lễ hội mang lại không khí vui nhộn

Khép lại điệu nhảy mở đường, hoạt động rước tượng Tổ tiên tiếp tục diễn ra với nhiều điệu nhảy đặc trưng. Tượng tổ tiên được làm bằng gỗ với những nét điêu khắc đẹp tinh tế cùng nhiều nét hoa văn về trang phục cổ xưa. Tượng cao khoảng 25cm, đường kính 5cm, tay phải cầm một thẻ bài ghi rõ tên Tổ tiên.

Ngày thường, tượng được bọc cẩn thận trong vải trắng. Đến Tết, con cháu rước tượng xuống làm lễ tắm gội. Nước tắm tượng được chuẩn bị rất công phu và cầu kì. Nước tắm phải nấu bằng lá thơm qua một quá trình chưng cất nghiêm ngặt, thể hiện rõ nét văn hóa tín ngưỡng thờ cúng Tổ tiên trong đời sống của người Việt.

Sau lễ tắm gội, con cháu tiến hành điệu nhảy dâng gà. Thầy cúng và 3 thanh niên tay cầm gà trống đỏ và vàng lắc lư theo nhiều động tác như động tác rước gà trên đầu, động tác vác gà qua hai vai…vừa nhảy múa vừa vặt đầu gà làm thịt. Không khí lễ hội tiếp diễn với những điệu nhảy độc đáo trong không gian nghệ thuật đa sắc màu.

Lễ hội Tết nhảy là sự kết hợp giữa các thể loại nghệ thuật múa nhảy, nghệ thuật âm nhạc, ngôn ngữ, điêu khắc… thể hiện rõ tập quán đặc sắc của người Việt ở Sa Pa. Thời điểm lễ hội diễn ra, đông đảo du khách đến du lịch Sapa tham dự và khám phá lễ hội thú vị này.

Hà Hồng

From MarryLiving with


Bình luận

0 bình luận